Lần đầu tiên lắp đặt một chiếc mâm than có thể là một trải nghiệm khá là khó khăn. Bí vẫn còn nhớ như in cảnh loay hoay với dây Curoa, cân chỉnh trọng lượng kim, và cố gắng hiểu những thuật ngữ xa lạ mà không làm hỏng bất cứ bộ phận nào. May mắn thay, sau những tháng ngày học hỏi, mình đã đúc kết được những kinh nghiệm quý báu.
Ngày nay, nhiều mâm than, đặc biệt là các mẫu giá rẻ, đã thân thiện hơn với người dùng, nhưng vẫn có những yếu tố quan trọng bạn cần nắm rõ để bộ sưu tập đĩa than của mình phát ra âm thanh tốt nhất. Hãy cùng điểm qua 5 sai lầm cần tránh khi sử dụng mâm than của mình nhé!
1. Bề mặt lắp đặt thiếu cân bằng
Một lưu ý mà thường nhiều người sẽ không để ý đến, đó chính là bề mặt đặt máy của bạn. Vị trí đặt mâm than là yếu tố cực kỳ quan trọng, khi mâm than vốn là thiết bị nhạy cảm, nên bề mặt đặt máy phải thật bằng phẳng để kim có thể tiếp xúc đúng cách với rãnh đĩa.
Nếu bề mặt bị nghiêng, thì mâm than của bạn cũng sẽ bị nghiêng theo, khiến cho mũi kim không tiếp xúc rãnh đĩa một các bình thường được, nếu để lâu về dài có thể gây hư hại đến cả kim và đĩa. Vì vậy, hãy luôn đảm bảo rằng bề mặt nơi đặt mâm phải bằng phẳng và cân bằng. Để kiểm tra thì mọi người có thể sử dụng thước thủy nhé!
Một khi bề mặt đã phẳng, thì mâm than cũng sẽ cân bằng (thường thì đĩa quay sẽ được cố định song song với thân máy ngay từ khâu sản xuất). Nếu cần điều chỉnh, thì một số các mâm than cho phép người dùng thoải mái nâng hạ chân mâm để cân bằng.
2. Rung động xấu chính là kẻ thù của âm thanh
Ai cũng thích “good vibrations” (những rung động tốt), nhưng trong lĩnh vực Audio thì không hẳn, vì trong một số trường hợp, những rung động / cộng hưởng có thể ảnh hưởng xấu đến chất âm.
Bởi vậy, mâm than của bạn nên được đặt trên một nơi hoặc bề mặt tĩnh là tốt nhất. Có nhiều cách để bạn chống rung cho mâm than, mà đơn giản nhất chính là trang bị cho mình một chiếc kệ thật tốt, hoặc có thể là một mặt đế chống rung chuyên dụng.
Hiện nay, một số mâm than đều được tích hợp hệ thống chống rung, từ những chiếc chân cao su đơn giản cho đến thiết kế mang tính phức tạp và đắt tiền hơn, giúp triệt tiêu những rung động / cộng hưởng xấu đến chất âm.
3. Sai lực tì đầu kim (Tracking Weight)
Lực tì đầu kim (tracking force) là lực mà đầu kim (stylus) tác động lên rãnh đĩa. Khi cân chỉnh, mỗi đầu kim đều có thông số khác nhau, và nếu lực tì vượt qua tiêu chuẩn của chúng, thì không chỉ khiến âm thanh bị “dày” và kém chi tiết, mà còn có thể làm hỏng kim và đĩa than.
Ngược lại, nếu lực tì quá thấp, âm thanh sẽ bị “mỏng” và thiếu sức sống, đồng thời kim có nhiều khả năng bị trượt khỏi rãnh khi gặp những vết xước nhỏ.
Nếu đầu kim đã được lắp sẵn trên mâm than, bạn chỉ cần điều chỉnh trọng lượng bằng cách xoay tạ đối trọng được gắn ở phía sau tay cần, và điều chỉnh tạ chống trượt để bù đắp lực kéo tự nhiên của rãnh đĩa.
Lực tì đầu kim nên được thiết lập theo khuyến nghị của nhà sản xuất, thường được tìm thấy trong sách hướng dẫn và phổ biến ở mức 1.5 đến 3.5g (trừ các dòng kim cho mâm DJ). Nếu có khoảng lý tưởng (ví dụ: ‘1.6 – 2g’), hãy bắt đầu với mức giữa và thử nghe. Các tạ đối trọng thường có vạch đánh dấu để giúp bạn điều chỉnh, nhưng nếu không có hoặc muốn chính xác hơn, bạn nên trang bị một máy cân kim chuyên dụng. Chỉ cần đặt đầu kim lên tấm đo của cân, bạn sẽ biết được trọng lượng kim hiện tại.
4. Ít vệ sinh đĩa than
Việc xử lý và bảo quản đĩa than không cẩn thận có thể dẫn đến các vết xước, gây ra những tiếng “pop” và “crack” khó chịu. Điều đó sẽ ảnh hưởng xấu đến trải nghiệm nghe nhạc, cũng như mất tính thẩm mỹ của đĩa. Dù một vài tiếng lách tách có thể mang đến cảm giác “hoài cổ”, nhưng bạn chắc chắn không muốn chúng xảy ra nhiều đến mức khó chịu. Vì vậy, hãy luôn bảo quản bộ sưu tập đĩa than mình thật tốt nhé!
Ngoài ra, khi lấy đĩa, các bạn nên tránh chạm vào bề mặt đĩa. Thay vào đó, các bạn chỉ cần cầm vào cạnh ngoài của đĩa. Ngoài ra, hãy đảm bảo rằng miệng của Inner Sleeves (bao trong) được đặt hướng lên khi đưa vào bên trong Cover (bìa đĩa), như vậy sẽ hạn chế rủi ro làm rơi đĩa xuống đất trong quá trình di chuyển hay thao tác lấy đĩa.
Bụi trên bề mặt đĩa không nghiêm trọng bằng các tạp chất từ ngón tay khi bám vào rãnh, nhưng vẫn là thói quen tốt khi dùng chổi vệ sinh đĩa để loại bỏ chúng – đặc biệt là để tránh bụi bám quá nhiều vào đầu kim, gây biến dạng âm thanh.
5. Hệ thống thiếu Phono Stage chất lượng
Một phono stage (hoặc phono preamp) là cần thiết cho việc chơi đĩa than, vì nó khuếch đại tín hiệu từ mâm than để có thể tiếp túc đi vào mạch khuếch đại của amply, đồng thời làm nhiệm vụ cân bằng âm sắc.
Một số mâm than có tích hợp mạch phono, nhưng thường thì bạn nên nâng cấp lên một phono stage rời, hoặc một bộ khuếch đại có phono stage tích hợp ngay khi có thể. Đương nhiên, nếu mâm than của bạn không có mạch phono tích hợp, thì việc mua một phono stage ngoài là điều bắt buộc.
Với sự trở lại của vinyl, phần lớn các bộ khuếch đại stereo ngày nay đều tích hợp phono stage. Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng, trong một số trường hợp, việc tích hợp này chỉ để “có cho đủ” hơn là thực sự tối ưu hiệu suất mâm than. Vì vậy, việc đầu tư vào một chiếc phono stage cũng là một điều quan trọng nếu bạn muốn nghe “hay hết nấc”.
Bằng cách tránh những sai lầm phổ biến này, bạn sẽ đảm bảo rằng mình đang tận hưởng bộ sưu tập đĩa than với chất lượng âm thanh tốt nhất có thể! Bạn có mẹo nào khác để thiết lập mâm than không? Chia sẻ với tụi mình nhé!
